IP-waarde bij verlichting uitgelegd — IP44, IP65, IP67 en IP68 (2026)

TL;DR — wat de IP-waarde zegt

De IP-waarde (Ingress Protection, vastgelegd in de norm IEC/EN 60529) geeft met twee cijfers aan hoe goed een lamp of apparaat beschermd is. Het eerste cijfer (0 tot 6) gaat over stof en vaste deeltjes, het tweede cijfer (0 tot 9) over water. Een X betekent dat dat deel niet getest is. Voor verlichting in Nederland komt het neer op vijf klassen:

IP-klasse	Betekenis in het kort	Waar gebruik je hem
IP20–IP23	Geen of nauwelijks bescherming tegen water	Binnen, of buiten volledig overdekt
IP44	Beschermd tegen spatwater van alle kanten	Onder een dakrand, portiek, badkamer buiten de douchezone
IP54–IP55	Stofbeschermd, spatwater tot waterstraal	Beschutte gevel, tuinspots op een droge plek
IP65–IP66	Stofdicht, waterstraal tot krachtige waterstraal	Vrij hangende gevellamp, schijnwerper, open tuin
IP67–IP68	Stofdicht, tijdelijk of langdurig onderdompelen	Grondspots, lage borders, vijver en zwembad

De snelle regel: IP44 onder een dak, IP65 in de open lucht, IP67 in of op de grond, IP68 onder water. Een concreet voorbeeld van elk vind je verderop, van de PHILIPS MyGarden June gevellamp met IP44 tot de NATPOW onderwaterverlichting met IP68.

Wat betekenen de twee cijfers?

"IP" staat voor Ingress Protection: bescherming tegen binnendringen. De code bestaat altijd uit twee posities. De eerste gaat over vaste deeltjes (vingers, gereedschap, stof), de tweede over water. Hoe hoger het cijfer, hoe zwaarder de test die het product heeft doorstaan.

Staat er een X op de plaats van een cijfer, dan is dat onderdeel niet getest of niet opgegeven. Een zaklamp met IPX4 is dus getest op spatwater, maar voor stof is geen waarde opgegeven. Dat betekent niet dat hij stof binnenlaat — alleen dat de fabrikant het niet heeft laten testen. Je ziet de X vooral bij draagbare verlichting zoals hoofdlampen en zaklampen, bijvoorbeeld de ADLER Focus hoofdlamp met IPX4 of de SOFIRN HS22 met IPX6.

Eerste cijfer — bescherming tegen stof en aanraking

Cijfer	Beschermd tegen	Praktisch
0	Niets	Geen bescherming
1	Vaste voorwerpen groter dan 50 mm	Een hand kan er niet in
2	Vaste voorwerpen groter dan 12,5 mm	Een vinger kan er niet in
3	Vaste voorwerpen groter dan 2,5 mm	Gereedschap en dikke draden niet
4	Vaste voorwerpen groter dan 1 mm	Dunne draden en de meeste insecten niet
5	Stofbeschermd	Stof kan binnenkomen, maar niet genoeg om de werking te hinderen
6	Stofdicht	Geen stof naar binnen

Voor buitenverlichting is het eerste cijfer vaak belangrijker dan mensen denken: het bepaalt of insecten en spinnen in het armatuur kunnen kruipen. Een lamp met een 4 houdt de meeste insecten buiten; met een 6 is het armatuur volledig dicht, wat ook voorkomt dat er vuil op de binnenkant van het glas komt.

Tweede cijfer — bescherming tegen water

Cijfer	Beschermd tegen	Praktisch voorbeeld
0	Niets	Alleen binnen, droog
1	Verticaal vallende druppels	Condens die van een plafond drupt
2	Druppels tot 15 graden schuin	Idem, iets schuiner
3	Sproeiwater tot 60 graden	Lichte regen van boven, onder een overkapping
4	Spatwater van alle kanten	Regen en opspattend water
5	Waterstraal (tuinslang met spuitmond)	Regen met wind, afspuiten met een tuinslang
6	Krachtige waterstraal	Stortregen, zware golven, stevig afspuiten
7	Tijdelijk onderdompelen (tot 1 meter, 30 minuten)	Grondspot die na een bui even onder water staat
8	Langdurig onderdompelen, onder voorwaarden van de fabrikant	Vijver, zwembad, duiklamp
9	Water onder hoge druk en hoge temperatuur	Hogedrukreiniger, industriële reiniging

Twee dingen vallen op. Ten eerste: de cijfers zijn niet cumulatief. Een lamp met IPX7 is getest op onderdompelen, maar niet automatisch op een krachtige waterstraal; daarom zie je soms dubbele codes zoals IP66/IP67. Ten tweede: IP68 betekent niet "onbeperkt onder water". De fabrikant bepaalt hoe diep en hoe lang; dat staat in de specificaties. Een duiklamp zoals de WURKKOS duiklamp met IPX8 is voor een ander gebruik ontworpen dan een zaklamp met IP68 zoals de LEDLENSER P6R Core, hoewel beide in de hoogste waterklasse vallen.

Welke IP-klasse waar — gevel, tuin, vijver en badkamer

Gevel en voordeur

• Onder een diepe dakrand, in een portiek of onder een overkapping: IP44 is voldoende. De PHILIPS MyGarden June met bewegingsmelder en IP44 en de PAULMANN buitenlamp met IP44 en 3000K zijn hiervoor gemaakt.
• Een lamp met een lagere klasse, zoals IP23, is alleen geschikt voor een plek die volledig beschut is tegen regen en wind, zoals onder een diepe veranda. De LICHT-ERLEBNISSE BREST met IP23 is zo'n lamp: mooi, maar niet voor een open gevel.
• Vrij op een gevel die regen vangt, zeker aan de westkant: IP54 of hoger, en bij voorkeur IP65. Denk aan de SSC-LUXON KEILA met IP54 voor een half beschutte plek of de CELAVY buitenwandlamp met GU10, bewegingsmelder en IP65 voor een open gevel.

In Nederland komt de meeste regen met de wind uit het zuidwesten en westen. Een gevel op het westen krijgt regen schuin te verduren, soms zelfs van onderaf door opspattend water. Daar is IP44 aan de krappe kant.

Oprit, erf en schijnwerpers

Een schijnwerper hangt meestal vrij en krijgt alles: regen, wind, soms een krachtige straal van de tuinslang. IP65 is de ondergrens, IP66 is beter voor een open erf of bedrijfsterrein, zoals bij de CLY LED-schijnwerper met bewegingsmelder en IP66. Meer daarover in de beste LED-schijnwerpers voor buiten van 2026.

Tuin, border en grondspots

• Tuinspots op een pin in een border die goed afwatert: IP44 tot IP55 kan volstaan, zoals de SLV SPIKE tuinspot met IP55 en 3000K.
• Staande tuinlampen en sokkels: IP44 tot IP55, zoals de SLV ALPA CONE staande tuinlamp met IP55.
• Grondspots en inbouwspots die gelijk met de bestrating liggen: IP67 is het minimum, omdat er na een regenbui water op blijft staan. De PAULMANN Brick grondinbouwlamp met IP67 en Zigbee is daarvoor bedoeld.
• Lage, natte borders en een hoge grondwaterstand in de winter: kies IP67 of IP68, zoals de ZOTOYI tuinspots met IP68 en 3100K.
• LED-strips en lichtlijnen buiten: IP65 of hoger, liefst IP67 als de strip op een plek ligt waar water blijft staan, zoals de GOVEE RGBIC buitenverlichting van 30 meter met IP67.
• Tuinstopcontacten: vaak IP44, met een klepje dat dicht moet blijven als er niets in zit, zoals de LEDSCOMDE PIWI tuinstopcontacten in RVS.

Een compleet plan voor tuinverlichting met trafo en kabel vind je in onze gids voor tuinverlichting; solar staat in de beste solar tuinverlichting van 2026.

Vijver en zwembad

Alles wat permanent onder water ligt, moet IP68 hebben, en de fabrikant moet de toegestane diepte opgeven. De NATPOW onderwaterverlichting met IP68 en bluetooth is voor een vijver bedoeld. Gebruik onder water uitsluitend laagspanning via een geschikte trafo die buiten het water staat.

Badkamer — de zones volgens NEN 1010

In een badkamer gelden in Nederland de regels van NEN 1010, die de ruimte in zones verdeelt. Vereenvoudigd:

Zone	Waar	Minimale IP-klasse (vereenvoudigd)
Zone 0	In het bad of de douchebak zelf	IPX7, alleen laagspanning
Zone 1	Boven het bad of de douche, tot een bepaalde hoogte	IPX4 (IPX5 als er met een straal wordt schoongemaakt)
Zone 2	Een strook rond zone 1	IPX4
Buiten de zones	De rest van de badkamer	Geen specifieke eis, IP44 is verstandig vanwege vocht

Een plafondlamp met IP44 is daarom de gebruikelijke keuze voor een badkamerplafond buiten de directe douchezone, zoals de OUILA plafondlamp met IP44 of de SLOCHI plafondlamp met IP44 en drie lichtkleuren. De exacte afmetingen van de zones en de aanvullende eisen (zoals een aardlekschakelaar) staan in de norm. Laat een installatie in een badkamer altijd controleren door een erkend installateur.

De vijf grootste misverstanden over IP-waarden

"IP65 is waterdicht, dus hij kan onder water"

Nee. IP65 is bestand tegen een waterstraal, niet tegen onderdompelen. Een lamp met IP65 die na een wolkbreuk in een plas water ligt, kan vollopen. Voor een lamp die onder water kan komen, heb je IP67 of IP68 nodig.

"IP68 kan overal onder water"

Nee. IP68 betekent dat de fabrikant het product heeft getest op langdurig onderdompelen onder zijn eigen voorwaarden. Hoe diep en hoe lang, staat in de specificaties. Een tuinspot met IP68 is niet hetzelfde als een duiklamp.

"Hoger is altijd beter"

Niet per se. Een volledig afgesloten armatuur (IP67/IP68) houdt water buiten, maar kan ook vocht binnenhouden dat er bij de montage in kwam, en kan warmte minder goed kwijt. Voor een lamp onder een dakrand is IP44 prima, en een hoge IP-klasse is dan geen reden om meer te betalen.

"IPX4 is minder dan IP44"

Niet noodzakelijk. Bij IPX4 is het stofcijfer niet opgegeven; bij IP44 is het getest op deeltjes groter dan 1 mm. Voor water zijn ze gelijk. Voor een hoofdlamp of zaklamp is IPX4 gebruikelijk, voor een vaste buitenlamp zie je meestal een volledige code.

"De IP-klasse blijft altijd gelijk"

Nee. De klasse geldt voor het product zoals getest: nieuw en goed gemonteerd. Een uitgedroogde rubberen afdichting, een kabeldoorvoer die niet goed is aangedraaid, een barst in het glas of een lamp die ondersteboven is gemonteerd terwijl hij daar niet voor bedoeld is, verlaagt de bescherming in de praktijk. Controleer afdichtingen en wartels eens per jaar.

Montage — hoe je de IP-klasse ook echt haalt

1. Gebruik de meegeleverde kabelwartel en draai hem aan rond een kabel van de juiste diameter. Een te dunne kabel in een grote wartel laat water door.
2. Monteer de lamp in de juiste stand. Veel wandlampen hebben een boven- en onderkant; ondersteboven gemonteerd loopt het water naar binnen in plaats van eraf.
3. Maak buitenaansluitingen in een waterdichte las- of aansluitdoos met een IP-klasse die past bij de plek.
4. Kit de achterkant niet helemaal dicht. Laat onderaan een kleine opening zodat eventueel condenswater weg kan, tenzij de handleiding anders aangeeft.
5. Controleer na de eerste zware regenbui of er geen vocht in het armatuur zit.

Hoe je een buitenlamp aansluit, lees je in onze gids voor het kopen van een buitenlamp met bewegingssensor.

Veelgestelde vragen (FAQ)

Wat betekent de X in IPX4 of IPX7?

De X betekent dat het eerste cijfer (stof) niet is getest of niet is opgegeven. IPX4 is dus getest op spatwater, IPX7 op tijdelijk onderdompelen, zonder uitspraak over stof. Je ziet dit vooral bij zaklampen, hoofdlampen en andere draagbare apparaten.

Wat is het verschil tussen IP65 en IP67?

Beide zijn stofdicht. IP65 is getest tegen een waterstraal, IP67 tegen tijdelijk onderdompelen tot 1 meter gedurende 30 minuten. Voor een gevellamp is IP65 genoeg, voor een grondspot die na regen onder water kan staan heb je IP67 nodig.

Is IP44 genoeg voor buiten?

Onder een dakrand, in een portiek of onder een overkapping: ja. Voor een lamp die vrij op een open gevel hangt en schuine regen vangt, is IP54 of IP65 beter. IP44 beschermt tegen spatwater, niet tegen een waterstraal of harde wind met regen.

Welke IP-klasse heb ik nodig in de badkamer?

Volgens NEN 1010 vereenvoudigd: IPX7 in het bad of de douchebak zelf (alleen laagspanning), IPX4 direct boven en rond de douche of het bad, en buiten die zones geen specifieke eis, maar IP44 is verstandig vanwege het vocht. Laat een badkamerinstallatie altijd controleren door een erkend installateur.

Kan de IP-klasse van een lamp achteruitgaan?

Ja. Afdichtingen drogen uit en worden hard, kabelwartels raken los en glas kan barsten. Een lamp die als IP65 is verkocht, kan na een aantal jaren in de praktijk minder beschermd zijn. Controleer jaarlijks de afdichtingen en de kabeldoorvoer.

Waarom zit er condens in mijn IP65-lamp?

Condens ontstaat als vochtige lucht in het armatuur afkoelt, bijvoorbeeld 's nachts na een warme dag. Een waterdichte lamp laat geen water binnen, maar de lucht die er bij de montage in zat, bevat vocht. Meestal verdwijnt condens vanzelf als de lamp brandt en opwarmt. Blijft er water in staan, controleer dan de afdichting en de kabelwartel.

Is IPX9 de hoogste klasse?

Voor water wel: IPX9 (of IPX9K) is getest tegen water onder hoge druk en hoge temperatuur, zoals bij een hogedrukreiniger of in de industrie. Het is geen "betere IPX8": IPX9 gaat over waterstralen, IPX8 over onderdompelen. Voor huis en tuin is IPX9 zelden nodig. Richt een hogedrukreiniger nooit direct op een gewone buitenlamp.

Welke IP-klasse heeft een hoofdlamp of zaklamp nodig?

Voor hardlopen, wandelen en klussen is IPX4 (spatwater, regen) voldoende. Voor zware regen, kanoën of werk in de stromende regen kies je IPX6 of hoger. Wie een lamp in het water kan laten vallen, kiest IPX7 of IP68. Zie ook onze ranglijsten van de beste hoofdlampen en de beste zaklampen.

Heeft een hogere IP-klasse invloed op de levensduur van een lamp?

Indirect wel. Water en vocht zijn de belangrijkste oorzaak van defecte buitenlampen, meer dan de LED zelf. Een lamp met een IP-klasse die past bij de plek, gaat daardoor langer mee. Een onnodig hoge klasse levert op een beschutte plek geen extra levensduur op.

Hoe weet ik welke IP-klasse een lamp heeft?

De IP-klasse staat op de verpakking, in de handleiding, op het typeplaatje van de lamp en meestal ook in de productnaam. In ons assortiment noemen de meeste buitenlampen de IP-klasse in de titel. Staat er geen IP-klasse bij een lamp die voor buiten wordt aangeboden, dan is dat een reden om hem niet te kopen.

Oordeel

De IP-waarde is het belangrijkste getal op de doos van elke buitenlamp, en het is eenvoudig te lezen: het eerste cijfer is stof, het tweede water. Onthoud de vier stappen: IP44 onder een dak, IP65 in de open lucht, IP67 in of op de grond, IP68 onder water, met in de badkamer de zones van NEN 1010. Kies de klasse bij de plek, monteer de lamp zoals de fabrikant aangeeft en controleer de afdichting jaarlijks. Dan gaat een buitenlamp jaren mee, ook in het Nederlandse weer.

Bronnen en referenties

1. IP-code (beschermingsgraad) — overzicht van de norm IEC/EN 60529: Wikipedia
2. NEN 1010 — Nederlandse norm voor elektrische installaties: nen.nl
3. KNMI — klimaatgegevens over neerslag en windrichting: knmi.nl
4. Aardlekschakelaar — bescherming bij vocht en water: Wikipedia

Zie ook

• Buitenwandlamp kopen 2026 — gids voor gevel, tuin en hal
• Tuinverlichting kopen 2026 — gids voor prikspots, 12V en solar
• Beste LED-schijnwerper voor buiten 2026 — top 10
• Beste kerstverlichting voor buiten 2026

---

Dit artikel is geschreven door het team van Premium Supply, de webshop premiumsupply.nl van AM SUPPLY sp. z o.o., een in Polen gevestigd bedrijf dat levert aan klanten in heel Europa. In verlichting werken wij met merken als PHILIPS, PAULMANN, SLV, SSC-LUXON, LEDLENSER en GOVEE. Elk product in dit artikel staat in ons eigen assortiment. Contact: contact@premiumsupply.nl.

Laatst bijgewerkt: 23 september 2026